માત્ર પેટ ભરવાને બદલે શરીરને તમામ જરૂરી પોષક તત્વો આપતો આહાર જ નિરોગી રહેવા માટે અનિવાર્ય છે. સંતુલિત આહારના અભાવે કમજોરી, થાક અને પાચનની સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
મુખ્ય પોષક તત્વો અને તેના સ્ત્રોત
-
કાર્બોહાઈડ્રેટ (ઊર્જા માટે): રોટલી, ભાત, જુવાર, બાજરો, રાગી કે આખા અનાજ. આમાંથી શરીરને એનર્જી અને પાચન સુધારે તેવું ફાઈબર મળે છે.
-
પ્રોટીન (મસલ્સ અને કોષો માટે): દાળ, રાજમા, છોલે, સોયાબીન, પનીર, દૂધ, દહીં અથવા ઈંડા.
-
વિટામિન અને મિનરલ (શાકભાજી અને ફળો):
-
શાકભાજી: લીલા પાંદડાવાળા શાક, ગાજર, કેપ્સિકમ, ટામેટાં અને બીટ.
-
ફળો: સફરજન, કેળાં, જામફળ, પપૈયું અને સંતરા જેવા મોસમી ફળો જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે.
-
-
ડેરી પ્રોડક્ટ્સ (કેલ્શિયમ માટે): દહીં, દૂધ, છાશ અને પનીર જે હાડકાં મજબૂત કરે છે અને પાચનમાં મદદરૂપ થાય છે.
-
ગુડ ફેટ્સ (સ્વસ્થ ચરબી): બદામ, અખરોટ, અળસીના બીજ, સીંગદાણા તેમજ મર્યાદિત માત્રામાં ઘી કે સારો તેલ.
-
પાણી: શરીરમાંથી ઝેરી તત્વો બહાર કાઢવા અને પાચન બહેતર બનાવવા પૂરતું પાણી પીવું જરૂરી છે.
આદર્શ થાળીનું પ્રમાણ
-
૫૦% (અડધો ભાગ): શાકભાજી અને તાજું સલાડ.
-
૨૫% (ચોથો ભાગ): અનાજ (કાર્બોહાઈડ્રેટ).
-
૨૫% (ચોથો ભાગ): પ્રોટીનયુક્ત આહાર.
-
સાથે: એક વાટકી દહીં, મોસમી ફળ અને પૂરતું પાણી.
