વર્લ્ડ મેન્ટલ હેલ્થ ડે: ગુજરાતમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યની ચિંતાજનક સ્થિતિ, ૬ વર્ષમાં કેસોમાં ૧૧૩% નો વધારો

ગુજરાતમાં ડિપ્રેશનના રોજ 839 દર્દી, 6 વર્ષમાં 113%નો વધારો, એક વર્ષમાં 15.43 લાખ કેસ

૧૦ ઓક્ટોબરના રોજ ઉજવાતા ‘વર્લ્ડ મેન્ટલ હેલ્થ ડે’ ના અવસરે ગુજરાતમાં માનસિક આરોગ્યની સ્થિતિ અંગે સામે આવેલા આંકડા અત્યંત ગંભીર ચિંતા ઊભી કરનારા છે. રાજ્યમાં આજના આધુનિક અને ભાગદોડભર્યા જીવનમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત બીમારીઓથી પીડાતા દર્દીઓની સંખ્યામાં ધરખમ વધારો નોંધાયો છે.

મુખ્ય આંકડા અને રિપોર્ટની વિશેષતાઓ:

• કુલ દર્દીઓમાં મોટો ઉછાળો: ગુજરાતમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિકારો ધરાવતા દર્દીઓની કુલ સંખ્યા વર્ષ ૨૦૧૯-૨૦ માં ૮.૧૯ લાખ હતી, જે વધીને ૨૦૨૫-૨૬માં ૧૫.૪૩ લાખ સુધી પહોંચી ગઈ છે. છેલ્લા ૬ વર્ષમાં આ આંકડામાં સીધો ૧૧૩ ટકાનો વધારો થયો છે.

• ડિપ્રેશન અને એન્કઝાઈટીના આંકડા:

  • ડિપ્રેશન (હતાશા): વર્ષ ૨૦૧૯-૨૦માં ૧.૪૪ લાખ કેસ હતા, જે વધીને ૩.૦૯ લાખ થયા છે (રોજના સરેરાશ ૮૩૯ દર્દીઓ અને ૧૧૩% નો વધારો).

  • એન્કઝાઈટી (ચિંતા): ચિંતા સંબંધિત વિકારોના દર્દીઓ ૬ વર્ષમાં ૧.૩૭ લાખથી વધીને ૨.૬૫ લાખે પહોંચ્યા છે (અંદાજે ૯૪% નો ઉછાળો).

• બાળકો અને યુવાનોમાં વધતી સમસ્યા: બાળપણના માનસિક વિકારો ૫૧,૫૦૦ થી વધીને ૯૧,૯૧૬ થયા છે (૭૯% વધારો). જ્યારે માદક પદાર્થોના સેવન સાથે સંકળાયેલા માનસિક વિકારો ૭૬,૦૦૦ થી વધીને ૧.૨૫ લાખ થયા છે (૯૫% વધારો).

• વૃદ્ધાવસ્થાના પ્રશ્નો: વૃદ્ધોમાં એકલતા અને શારીરિક અશક્તિના કારણે માનસિક સમસ્યાઓના કેસ ૫૦,૦૦૦ થી વધીને ૮૫,૦૦૦ ની નજીક પહોંચ્યા છે.

તબીબી સલાહ અને માર્ગદર્શન:

સરકારી મેન્ટલ હોસ્પિટલના ડૉ. અજય ચૌહાણના જણાવ્યા મુજબ, મનની પીડા કે તકલીફ હંમેશા બહારથી દેખાતી નથી, પરંતુ તેને અવગણવી અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યા જણાય ત્યારે મદદ માંગવામાં સંકોચ રાખવાને બદલે સમયસર નિષ્ણાત તબીબ કે મનોચિકિત્સકની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.