રૂ. ૨,૦૦૦ થી વધુના UPI વેપારી વ્યવહારો (P2M) પર ૧૪ સપ્ટેમ્બરે જાહેર કરાયેલા નોટિફિકેશન અનુસાર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાના નાણાં મંત્રાલયના નિર્ણય સામેની જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી હાથ ધરી છે. ભારતના ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની ખંડપીઠે આ નિર્ણય પર તાત્કાલિક સ્ટે મૂકવાનો ઇનકાર કર્યો છે, પરંતુ ચાર્જના કાયદાકીય આધાર પર કેન્દ્ર સરકાર, RBI અને NPCI પાસે ટૂંકી એફિડેવિટ માગી છે.
અહેવાલના મુખ્ય મુદ્દાઓ
-
૧૪ સપ્ટેમ્બરના નોટિફિકેશન અને ચાર્જનું માળખું:
-
અમલની તારીખ: ૧૫ ઓક્ટોબરથી અમલમાં મૂકવાની દરખાસ્ત.
-
દર અને મર્યાદા: રૂ. ૨,૦૦૦ થી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) ટ્રાન્ઝેક્શન પર વેપારીઓ પાસે ૦.૪% MDR ચાર્જ વસૂલવાની જોગવાઈ. રૂ. ૭૫,૦૦૦ થી વધુના મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર મહત્તમ રૂ. ૩૦૦ (કેપ્ડ ચાર્જ) લાગુ થશે.
-
P2P વ્યવહારો મુક્ત: સામાન્ય નાગરિકો વચ્ચે થતા વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ (P2P) વ્યવહારો પૂર્વવત્ સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે.
-
-
સર્વોચ્ચ અદાલતના અણીયાળા સવાલો:
-
સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું કે માત્ર કારોબારી આદેશ (Executive Fiat) દ્વારા આવો ચાર્જ કઈ રીતે લાદી શકાય?
-
અદાલતે સ્પષ્ટતા માગી છે કે આ નવા ચાર્જથી કોને આવક થશે અને આ નાણાંનું વિતરણ કેવી રીતે કરવામાં આવશે.
-
-
કેન્દ્ર સરકારની સ્પષ્ટતા:
-
એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ (ASG) એન. વેંકટરમણે જણાવ્યું કે ૯૬% સામાન્ય યુઝર્સ આના દાયરા બહાર છે.
-
એકત્રિત રકમમાંથી સરકારને એક પણ રૂપિયો મળવાનો નથી; આ બેંકો અને સર્વિસ પ્રોવાઇડર કંપનીઓ વચ્ચેની આંતરિક સેટલમેન્ટ ફી છે જેનું સંચાલન NPCI કરે છે.
-
