ડિજિટલ બેંકિંગ, UPI અને OTP આધારિત સેવાઓના વધતા ઉપયોગ વચ્ચે અન્ય વ્યક્તિના ઓળખપત્રો કે નકલી દસ્તાવેજોના આધારે સિમ કાર્ડ ખરીદનારાઓ સામે સરકારે લાલ આંખ કરી છે. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (DoT) એ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માં જારી કરેલી નવી એડવાઈઝરી મુજબ ખોટી ઓળખ ઊભી કરીને સિમ કાર્ડ મેળવવું અથવા ટેલિકોમ આઈડેન્ટિફાયરનો દુરુપયોગ કરવો એ ગંભીર કાનૂની ગુનો છે.
ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ, ૨૦૨૩ હેઠળ છેતરપિંડીથી સિમ લેનાર તેમજ આ ગુનામાં સાથ આપનાર કે કાવતરું ઘડનાર તમામ વ્યક્તિઓ સામે સમાન કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. નાગરિકોના દસ્તાવેજોનો દુરુપયોગ અટકાવવા સરકારે પોતાના નામે ચાલતા સિમ કાર્ડ્સની તપાસ કરવા માટે સ્પેશિયલ પોર્ટલની સુવિધા પણ આપી છે.
કાયદાકીય સજા અને કનેક્શન તપાસવાના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
-
સજા અને દંડની જોગવાઈ (સેક્શન 42(3)(e)): નકલી ઓળખ કે દસ્તાવેજોથી સિમ મેળવનારને ૩ વર્ષ સુધીની જેલ અને મહત્તમ ₹૫૦ લાખ સુધીનો દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે.
-
મદદગારો સામે કાર્યવાહી (સેક્શન 42(6)): ખોટા સિમ કાર્ડ લેવાના કાવતરામાં મદદ કરનાર, પ્રયાસ કરનાર કે ષડયંત્ર રચનાર સામે પણ સમાન કડક સજાની જોગવાઈ છે.
-
સંચાર સાથી પોર્ટલથી તપાસ: નાગરિકો DoT ના સત્તાવાર ‘સંચાર સાથી’ (Sanchar Saathi) પોર્ટલ પર મોબાઈલ નંબર અને OTP દ્વારા લોગિન કરીને પોતાના નામે સક્રિય તમામ કનેક્શન જોઈ શકે છે.
-
અજાણ્યા નંબરની જાણ: જો યાદીમાં કોઈ અજાણ્યો કે બિનઅધિકૃત નંબર દેખાય, તો તેને પોર્ટલ પરથી જ તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરીને બંધ કરાવી શકાય છે.
