સાસણ ગીરના જંગલોમાં જળસંકટની ભીતિ, વન્યપ્રાણીઓ સામે જીવનું જોખમ, નદી-નાળા ખાલીખમ
વિશ્વપ્રસિદ્ધ સાસણ ગીર અભ્યારણ્યમાં નવું સફારી સત્ર શરૂ થઈ ગયું છે, પરંતુ આ વખતે જંગલમાંથી એક અત્યંત ચિંતાજનક અને દુઃખદ ચિત્ર સામે આવ્યું છે. ‘અલનીનો’ની અસરો અને ચાલુ વર્ષે સંતોષકારક વરસાદ ન થવાને કારણે ગીરના કુદરતી જળસ્રોતો સૂકાઈ ગયા છે, જેના લીધે વન્યજીવોના અસ્તિત્વ સામે મોટું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે.
જળસંકટ અને તેની ગંભીર અસરો:
-
કુદરતી જળસ્રોતો ખાલીખમ: સામાન્ય રીતે ચોમાસા બાદ ગીરની નદીઓ અને નાળાઓ પાણીથી છલકાતા હોય છે, પરંતુ આ વખતે એકાદ-બે વરસાદી રાઉન્ડ સિવાય જંગલના મોટાભાગના નાળા અને નદીઓમાં પાણી વહેવાને બદલે માત્ર ધૂળ અને પથ્થરો જ દેખાઈ રહ્યા છે. જંગલના આંતરિક વિસ્તારોમાં માત્ર નાના-મોટા ખાબોચિયા જ બચ્યા છે.
-
દિવાળી આસપાસ જ કૃત્રિમ પોઇન્ટ ભરવાની નોબત: સામાન્ય રીતે ઉનાળાની શરૂઆતમાં જંગલમાં કૃત્રિમ પાણીના પોઇન્ટ્સ (તળાવડી/અવાડા) ભરવાની જરૂર પડતી હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે વહેલા એટલે કે દિવાળી આસપાસ જ સોલાર બોરવેલ અને ટેન્કરો દ્વારા કૃત્રિમ પાણીના પોઇન્ટ્સ સતત ભરવા પડે તેવી વિકટ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે.
-
રોગચાળા અને ચેપનું જોખમ: સૂકાઈ રહેલા ખાબોચિયાનું ગંદુ અને દૂષિત પાણી પીવાથી એશિયાટિક સિંહ, દીપડા, ચિત્તલ અને સાબર જેવા મૂગા પશુઓમાં ચેપી રોગચાળો ફેલાવવાની પૂરી શક્યતા છે.
-
માનવ-પ્રાણી સંઘર્ષ વધવાની ભીતી: જંગલની અંદર પીવાનું પાણી ન મળવાને કારણે તૃણાભક્ષી અને હિંસક વન્યજીવો પાણીની શોધમાં રેવન્યુ વિસ્તાર કે માનવ વસાહતો અથવા ગામડાઓ તરફ ધસી આવે તેવી શક્યતા છે, જેનાથી માનવ-પ્રાણી સંઘર્ષ અને માર્ગ અકસ્માતોની ઘટનાઓ વધી શકે છે.
આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વન વિભાગ દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે એક્શન પ્લાન અમલમાં મૂકીને અંદરના વિસ્તારોમાં પાણીની કાયમી વ્યવસ્થા કરવામાં આવે અને રેસ્ક્યુ ટીમોને સક્રિય રાખવામાં આવે તેવી પ્રકૃતિપ્રેમીઓ દ્વારા માંગ ઉઠી રહી છે.
