યુએન સેક્રેટરી-જનરલના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, માનવસર્જિત ગ્લોબલ વોર્મિંગ, પીગળતા હિમનદીઓ અને ગરમ થતા મહાસાગરોને કારણે દરિયાઈ સપાટીમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થઈ રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિ વિશ્વની ૧૦% વસ્તી અને દરિયાકાંઠાના શહેરો માટે ગંભીર આર્થિક તથા સામાજિક સંકટ ઊભું કરી રહી છે.
અહેવાલની મુખ્ય વિગતો અને આંકડા
-
દરિયાની સપાટીમાં રેકોર્ડ વધારો:
-
૨૦૧૪ થી ૨૦૨૩ દરમિયાન દરિયાની સપાટી પ્રતિ વર્ષ ૪.૭ મીમી વધી હતી.
-
૨૦૨૪ માં આ દર વધીને પ્રતિ વર્ષ ૫.૯ મીમી પહોંચ્યો છે, જે એક નવો રેકોર્ડ છે.
-
-
વિસ્થાપનનું જોખમ: દક્ષિણ એશિયાના મુંબઈ, કોલકાતા અને ઢાકા જેવા નીચાણવાળા પ્રદેશોમાં ૧.૪ કરોડથી વધુ લોકો કાયમી ધોરણે પોતાના ઘર ગુમાવવાના તાત્કાલિક જોખમ હેઠળ છે.
-
વૈશ્વિક વસ્તી પર અસર: વિશ્વના આશરે ૭૭ કરોડ લોકો (વૈશ્વિક વસ્તીના ૧૦%) દરિયાકાંઠાના જોખમી વિસ્તારોમાં વસવાટ કરે છે.
નાણાકીય અને સામાજિક આઘાત
-
મોટું આર્થિક નુકસાન: મિયામી, ન્યુ યોર્ક અને ગુઆંગઝુ જેવા ધનિક શહેરોમાં અંદાજે US$ ૨ ટ્રિલિયન થી US$ ૩.૫ ટ્રિલિયન ની માળખાકીય સંપત્તિ જોખમમાં છે.
-
જાહેર આરોગ્ય અને પર્યાવરણ પર અસર: દરિયાકાંઠાના પૂર, જમીનનું ધોવાણ, પીવાના પાણીમાં ખારાશ, પાણીજન્ય રોગોમાં વધારો તથા માનસિક તણાવ જેવા ગંભીર સામાજિક પ્રશ્નો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
યુએનની ભલામણો
-
અનુકૂલન અને ફંડિંગ: અસરગ્રસ્ત દેશો માટે આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવા સરળતાથી ઉપલબ્ધ અનુમાનિત ભંડોળ, સચોટ વૈજ્ઞાનિક ડેટા અને મજબૂત કાનૂની-સંસ્થાકીય માળખું તાકીદે પૂરું પાડવું જરૂરી છે.
