ભારતમાં વહેલા રિટાયરમેન્ટ (FIRE – Financial Independence, Retire Early) પ્રત્યે નવી પેઢીમાં ક્રેઝ વધ્યો છે, પરંતુ યોગ્ય આયોજન અને પૂરતી બચતના અભાવે આ લક્ષ્ય મેળવવું કઠિન બની રહ્યું છે. Axis Max Life દ્વારા જુલાઈ-ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ દરમિયાન ભારતના ૪૦ શહેરોમાં કરાયેલા ‘IRIS 6.0’ સર્વે મુજબ ૭૦% શહેરી લોકો ૫૦ વર્ષની વય પહેલાં વહેલા નિવૃત્ત થવા ઈચ્છે છે.
અહેવાલના મુખ્ય મુદ્દાઓ
-
રોકાણની શરૂઆત અને પેઢીગત તફાવત:
-
Gen-Z: સરેરાશ ૨૯ વર્ષની ઉંમરે વિચારણા કરે છે અને ૬૨% લોકોએ રોકાણ શરૂ કર્યું છે.
-
Millennials: સરેરાશ ૩૧ વર્ષની વયે આયોજન કરે છે (૭૦% લોકો રોકાણકર્તા).
-
Gen X+: સરેરાશ ૩૪ વર્ષની વયે શરૂઆત કરી હતી, પરંતુ રોકાણ કરનારાઓનું પ્રમાણ સૌથી વધુ ૭૫% છે.
-
-
બચત અને નાણાકીય અસુરક્ષા:
-
૬૧% લોકોને રિટાયરમેન્ટ માટે જરૂરી રકમનો અંદાજ છે, પરંતુ માત્ર ૧૧% લોકોને જ વિશ્વાસ છે કે તેમનું ભંડોળ આખી જિંદગી ચાલશે.
-
૩૯% લોકોને ડર છે કે તેમની બચત રિટાયરમેન્ટ પછીના ૫ વર્ષ પણ માંડ ચાલશે (મુખ્ય કારણો: મોંઘવારી, દૈનિક ખર્ચ અને મેડિકલ ખર્ચ).
-
-
‘૧ કરોડ રૂપિયા’ના ભંડોળની વાસ્તવિકતા:
-
વધી રહેલી મોંઘવારીને કારણે ૧ કરોડ રૂપિયા હવે પૂરતા નથી. ૨૦૨૫માં ૭૭% લોકો તેને પૂરતા માનતા હતા, જે ૨૦૨૬માં ઘટીને ૭૦% થઈ ગયા છે. ₹૧૫ લાખથી વધુ વાર્ષિક આવક ધરાવતા લોકોમાંથી માત્ર૫૧% જ ૧ કરોડને પૂરતા માને છે.
-
-
મોડેથી બચત કરવાનો અફસોસ:
-
૪૫+ વયના ૯૧% લોકો અફસોસ કરે છે કે તેમણે વહેલું રોકાણ શરૂ ન કર્યું.
-
૮૨% લોકોને લાગે છે કે રિટાયરમેન્ટ પછી પણ તેમણે આવક માટે કામ કરવું પડશે. લોકો હાલ તેમના રિટાયરમેન્ટ લક્ષ્યના સરેરાશ માત્ર ૨૮% જ ભેગા કરી શક્યા છે.
-
-
સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર:
-
૭૫% લોકો રિટાયરમેન્ટ પછી ફિટ રહેવા માંગે છે (૫૨% પાસે હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ છે, ૪૪% નિયમિત કસરત કરે છે).
-
૮૭% લોકો બાળકો સાથે રહેવા ઈચ્છે છે, પરંતુ પરિવાર/સમાજ પાસેથી આર્થિક-ભાવનાત્મક ટેકો મળવાનો વિશ્વાસ ઘટ્યો છે.
-
