યુપીઆઈ પેમેન્ટ પર એમડીઆર ચાર્જ મુદ્દે કેન્દ્રની પીછેહઠ: તહેવારોને ધ્યાને રાખી નિર્ણય દિવાળી સુધી મુલતવી

યુપીઆઈ પેમેન્ટ પર એમડીઆર ચાર્જ મુદ્દે કેન્દ્રની પીછેહઠ

નીટ પેપર લીક મુદ્દે વિદ્યાર્થીઓના આંદોલન બાદ તહેવારોની મોસમમાં વેપારીઓમાં વધી રહેલા રોષને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે યુપીઆઈ (UPI) ટ્રાન્ઝેક્શન પર વસૂલવામાં આવનારા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ચાર્જ અંગે મોટો નિર્ણય લીધો છે. આગામી ૧૫ ઓક્ટોબરથી રૂ. ૨,૦૦૦થી વધુના યુપીઆઈ ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગુ થનારો ૦.૪ ટકા એમડીઆર ચાર્જ હાલ પૂરતો મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) અને ‘યુપીઆઈ એન્ડ સર્વિસીસ સ્ટીયરિંગ કમિટિ’ દ્વારા તહેવારોની મોસમમાં વેપારીઓની સાનુકૂળતા માટે હવે આ નિર્ણય દિવાળી પછી લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.

ઘટનાની મુખ્ય વિગતો અને વિરોધ:

• નિયમ અને ચાર્જની જોગવાઈ: NPCIના સર્ક્યુલર અનુસાર, રૂ. ૨,૦૦૦થી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) યુપીઆઈ પેમેન્ટ્સ પર ૦.૪ ટકા MDR વસૂલવાની યોજના હતી, જેમાં રૂ. ૭૫,૦૦૦થી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન પર રૂ. ૩૦૦ની મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરાઈ હતી. આ ચાર્જ ગ્રાહકોએ નહીં પરંતુ વેપારીઓએ ચૂકવવાનો હતો.

• વેપારી મંડળો અને ઉદ્યોગોનો વિરોધ: ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી (CTI), રિટેલર્સ, પેટ્રોલ પંપ એસોસિએશન અને મોટા સ્ટોક બ્રોકર્સ સહિતના સંગઠનોએ આ નિર્ણયનો તીવ્ર વિરોધ કર્યો હતો. એમડીઆરના કારણે ડિજિટલ પેમેન્ટ ઘટીને લોકો ફરી રોકડ વ્યવહારો તરફ વળશે તેવી આશંકા વ્યક્ત કરી વેપારીઓએ આંદોલનની ચીમકી આપી હતી.

• વિપક્ષનો પ્રહાર અને આક્ષેપો: કેન્દ્ર સરકારના આ નિર્ણય પર નિશાન સાધતા કોંગ્રેસ નેતા જયરામ રમેશે દાવો કર્યો હતો કે સરકાર યુ-ટર્ન પર યુ-ટર્ન લઈ રહી છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે ઓગસ્ટ માસમાં નાણામંત્રીએ સંસદમાં એમડીઆર ન લાદવાની વાત કરી હતી, બાદમાં સપ્ટેમ્બરમાં તેની જાહેરાત કરી અને હવે વિરોધ થતાં ફરી યુ-ટર્ન લીધો છે. વિપક્ષે આ ચાર્જને એક પ્રકારનો ગુપ્ત ‘ટેક્સ’ ગણાવ્યો છે.

• આગામી તારીખ અંગે સ્પષ્ટતા: તહેવારોની મોસમ પૂર્ણ થયા બાદ એનપીસીઆઈ દ્વારા એમડીઆર ચાર્જ લાગુ કરવાની નવી નિશ્ચિત તારીખ અલગથી જાહેર કરવામાં આવશે.