કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિકાસ (Export) પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સ (અપ્રત્યાશિત કર) માં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. નવી જાહેરાત મુજબ, આ ફેરફારો 16 ઓક્ટોબર 2026 થી અમલમાં આવી ગયા છે.
ટેક્સમાં કરાયેલા મુખ્ય ફેરફારો:
-
પેટ્રોલનો નિકાસ ટેક્સ: પેટ્રોલના નિકાસ પરનો ટેક્સ વધારીને ₹2.50 પ્રતિ લીટર કરી દેવામાં આવ્યો છે.
-
ડીઝલનો નિકાસ ટેક્સ: ડીઝલના નિકાસ પરના ટેક્સમાં મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. તેને ₹16 થી ઘટાડીને સીધો ₹8.50 પ્રતિ લીટર (એટલે કે ₹7.50 નો ઘટાડો) કરી દેવામાં આવ્યો છે.
-
એવિએશન ટર્બાઈન ફ્યુઅલ (ATF): એટીએફ (વિમાન ઇંધણ) ના નિકાસ શુલ્કમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
શું દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘા થશે?
સામાન્ય નાગરિકોના મનમાં સવાલ થાય કે આ ફેરફારથી ભાવ વધશે કે નહીં? તો સ્પષ્ટતા એ છે કે:
-
આ ફેરફાર માત્ર ‘નિકાસ’ (Export) પર લાગુ થાય છે.
-
દેશમાં ઘરેલુ વપરાશ માટે મળતા પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતો પર તેની કોઈ સીધી અસર પડશે નહીં. દિલ્હી સહિત દેશના મુખ્ય શહેરોમાં ઈંધણના ભાવ યથાવત છે.
વિન્ડફોલ ટેક્સ વિશે:
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવના ઉતાર-ચઢાવ પર નજર રાખવા માટે સરકાર દર 15 દિવસે વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા કરતી હોય છે. ભારતમાં જુલાઈ 2022માં પ્રથમવાર આ ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, અને તાજેતરમાં માર્ચ 2026માં મધ્ય પૂર્વના તણાવ તથા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળાને કારણે તેને ફરીથી અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો.
