મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલા તણાવની સીધી અસર હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર સાથે ભારત પર પણ પડી શકે છે. ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો ઈંધણની કિંમતો લાંબા સમય સુધી ઊંચી સપાટીએ જળવાઈ રહેશે, તો ભારતમાં મોંઘવારીનું દબાણ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.
IMF રિપોર્ટના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
-
વૈકલ્પિક સ્ત્રોતોથી પુરવઠો જળવાયો, છતાં જોખમ યથાવત: IMFના ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના ‘એશિયા-પેસિફિક રિજનલ ઇકોનોમિક રિપોર્ટ’ મુજબ, મિડલ ઈસ્ટના સંકટ છતાં ભારતે સમજદારીપૂર્વક વિશ્વના અન્ય ભાગોમાંથી કાચું તેલ ખરીદીને પોતાના પુરવઠાને પ્રભાવિત થવા દીધો નથી અને જૂન સુધીમાં તેલનો પુરવઠો સામાન્ય સ્તરે આવી ગયો હતો. જો કે, વૈશ્વિક બજારમાં કિંમતો વધશે તો ભારતીય બજાર પર દબાણ આવવું નિશ્ચિત છે.
-
ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલના ભાવમાં ઝડપી ઉછાળો: રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે માત્ર ક્રૂડ ઓઈલ જ નહીં, પરંતુ રિફાઈન્ડ પ્રોડક્ટ્સ જેવી કે ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલના ભાવ વધુ ઝડપથી વધ્યા છે.
-
સામાન્ય પ્રજાના બજેટ પર અસર: જો ડીઝલ મોંઘું થશે તો માલસામાનની હેરફેર (ટ્રાન્સપોર્ટેશન)નો ખર્ચ વધી જશે. પરિણામે શાકભાજી, અનાજ, રાશન અને રોજિંદા ઉપયોગની ચીજવસ્તુઓના ભાવ વધતા સામાન્ય માનવીનું માસિક બજેટ ખોરવાઈ શકે છે.
-
સરકારી સબસિડી અંગે IMFની સલાહ: ઈંધણના ઊંચા ભાવથી સરકારી તિજોરી પર પડતા ભારને ઘટાડવા માટે IMFએ સૂચન કર્યું છે કે સરકારે સાર્વત્રિક સબસિડી આપવાને બદલે માત્ર જરૂરિયાતમંદ અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગોને જ લક્ષ્યાંકિત રાહત આપવી જોઈએ.
રાહતના સમાચાર – ભારતનો મજબૂત GDP ગ્રોથ:
આ તમામ વૈશ્વિક પડકારો અને જોખમો વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે રાહતની વાત એ છે કે દેશનો આર્થિક પાયો મજબૂત છે. IMFના અંદાજ મુજબ, મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સર્વિસ સેક્ટરના ઉત્કૃષ્ટ દેખાવના કારણે વર્ષ ૨૦૨૬માં ભારતનો આર્થિક વિકાસ દર (GDP Growth Rate) ૭ ટકા જેટલો મજબૂત રહેવાની અપેક્ષા છે.
