ખંભાલીડામાં લાખો રૂા.ના આંધણ પછી નવનિર્મિત બૌધ્ધ સ્મારકની દુર્દશા
રાજકોટ: ગોંડલથી આશરે ૨૦ કિલોમીટર દૂર આવેલી અને ચોથીથી પાંચમી સદીની ગણાતી ઐતિહાસિક ખંભાલીડાની બૌદ્ધ ગુફાઓ નજીક રાજ્ય સરકાર દ્વારા લાખો રૂપિયાના ખર્ચે સ્મારકનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. જોકે, આ નવનિર્મિત બૌદ્ધ સ્મારકનું સત્તાવાર ઉદ્ઘાટન થાય તે પહેલાં જ સરકારી તંત્રની ઘોર બેદરકારી અને જાળવણીના અભાવે તે દયનીય અને ખંડેર હાલતમાં ફેરવાઈ જતાં સૌરાષ્ટ્રભરના બૌદ્ધ અનુયાયીઓમાં ભારે આક્રોશ વ્યાપી ગયો છે.
સ્મારકની સ્થિતિ અને વિરોધ અંગેની મુખ્ય વિગતો:
-
અશોક વિજયાદશમીએ મુલાકાત: અશોક વિજયાદશમીના પાવન પર્વ નિમિત્તે સૌરાષ્ટ્રભરમાંથી એકાદ હજાર જેટલા બૌદ્ધ ધર્મના અનુયાયીઓ ખંભાલીડા ગુફા અને સ્મારકની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા. જ્યાં સ્મારકની દુરવસ્થા જોઈને સૌએ ઐતિહાસિક વારસાની અનાદર બદલ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
-
તોડફોડ અને દુર્દશા: સ્મારકનું બાંધકામ હજુ અધૂરું છે ત્યાં જ બારીઓના કાચ તોડી નખાયા છે, દરવાજા વળી ગયા છે અને લાદીઓ તૂટીને ઉખડી ગઈ છે. સૌથી ગંભીર બાબત એ છે કે દરવાજા પર કોતરવામાં આવેલી ભગવાન બુદ્ધની પ્રતિમા સાથે ચેડાં કરી તેને વિકૃત બનાવવામાં આવી છે.
-
સુરક્ષા અને ચોકીદારનો અભાવ: સ્મારકની સુરક્ષા માટે નિયુક્ત ચોકીદારને છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી પગાર ન મળતાં તેઓ નોકરી છોડીને ચાલ્યા ગયા છે. પરિણામે, સમગ્ર પરિસરમાં આવારા તત્વોના આંટાફેરા વધી ગયા છે અને નિર્માણાધીન ઇમારત પશુ-પક્ષીઓનું રહેઠાણ બની ગઈ છે.
-
સરકારી તંત્ર સામે સવાલો: સૌરાષ્ટ્રના આ અનન્ય ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વારસાની જાળવણી પ્રત્યે પુરાતત્વ અને સરકારી તંત્ર દ્વારા દાખવવામાં આવતી ઉદાસીનતા સામે વિરોધ નોંધાવી, બૌદ્ધ સમુદાય દ્વારા તાત્કાલિક ધોરણે સ્મારકનું સમારકામ કરાવી યોગ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
