ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં ભારતે આત્મનિર્ભરતા તરફ વધુ એક ઐતિહાસિક છલાંગ લગાવી છે. કેન્દ્ર સરકારના આઈટી (IT) મંત્રાલય દ્વારા ‘ઇન્ડિયાએઈ મિશન’ (IndiaAI Mission) ના સહયોગથી ૩ શક્તિશાળી સ્વદેશી AI મોડેલ સત્તાવાર રીતે લૉન્ચ કરવામાં આવ્યા છે. EKA-1, Dhir 2B અને Dhir 5B નામના આ ત્રણેય આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ ટૂલ્સને સંપૂર્ણપણે ભારતમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે, જે ભારતીય ભાષાઓ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક વેપારી ક્ષેત્રની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યા છે.
નવી દિલ્હી ખાતે આઈટી મંત્રાલયના સચિવ એસ. કૃષ્ણન અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિમાં તેનું લોકાર્પણ કરાયું હતું. આ મોડેલ્સ સરકારી કચેરીઓ, સંશોધન કેન્દ્રો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી નીવડશે.
મુખ્ય પાસાં અને વિગતવાર અહેવાલ:
-
EKA-1: દેશનું સૌથી શક્તિશાળી અને એડવાન્સ્ડ AI મોડેલ:
-
ડેવલપર અને ડિઝાઈન: આ સૌથી પાવરફુલ મોડેલ બેંગલુરુ સ્થિત સ્ટાર્ટઅપ ‘સૉકેટ લેબ્સ’ દ્વારા તૈયાર કરાયું છે. તે એક ઓપન અને સ્પાર્શ હાઈબ્રિજ લેંગ્વેજ મોડેલ છે, જે જટિલ કાર્યો પાર પાડવા સક્ષમ છે.
-
ક્ષમતા: EKA-1 અદ્યતન ગણિત (Advanced Maths), સોફ્ટવેર પ્રોગ્રામિંગ અને તાર્કિક વિશ્લેષણ (Reasoning) જેવા અટપટા સવાલોના ઝડપી ઉત્તરો આપે છે અને એકસાથે મલ્ટિ-ટાસ્કિંગ AI એજન્ટ તરીકે કામ કરે છે.
-
પેરામીટર્સ અને ભાષા: આ મોડેલ ૨૬.૩ અબજ પેરામીટર્સ પર આધારિત છે અને તેને ૭.૫ ટ્રિલિયન ટેક્સ્ટ ટોકન્સના વિશાળ ડેટાથી તાલીમ અપાઈ છે. તે અંગ્રેજી સહિત ભારતની તમામ બંધારણીય અનુસૂચિત ભાષાઓને સમજે છે. તેને ખાસ કરીને બેન્કિંગ, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસ અને સાયબર સિક્યોરિટી ક્ષેત્ર માટે ઘડવામાં આવ્યું છે.
-
-
Dhir 2B અને Dhir 5B: ઈન્ટરનેટ વગર ચાલતા ક્રાંતિકારી મોડેલ્સ:
-
ઓફલાઈન કામ કરવાની ક્ષમતા: ZenteiQ AiTech Innovations દ્વારા વિકસિત આ બંને મોડેલ્સની સૌથી મોટી ખૂબી એ છે કે તેને ચલાવવા માટે કોઈ ક્લાઉડ સર્વર કે હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટની જરૂર પડતી નથી.
-
ડાયરેક્ટ ડિવાઈસ યુઝ: નાગરિકો અને યુઝર્સ તેને સીધા પોતાના સ્માર્ટફોન કે લેપટોપમાં ડાઉનલોડ કરીને ઈન્ટરનેટ વિના પણ સરળતાથી વાપરી શકશે, જેનાથી ડેટા પ્રાઈવસી પણ જળવાઈ રહેશે.
-
