ગુજરાત સહિત 5 રાજ્યોમાં ‘એનાલોગ પનીર’ના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. ગ્રાહકોને અસલી ડેરી પનીરના નામે એનાલોગ પનીર વેચીને છેતરપિંડી કરવામાં આવતી હોવાથી અને કાયદાકીય લેબલિંગના નિયમોનું ઉલ્લંઘન થતું હોવાથી આ કડક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

એનાલોગ પનીર અને ડેરી પનીર વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત

  • ડેરી પનીર (અસલી): શુદ્ધ દૂધમાંથી દૂધને ફાડીને (લીંબુ કે સાઇટ્રિક એસિડ વડે) કુદરતી રીતે બનાવવામાં આવે છે. તેમાં પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અને કુદરતી ડેરી ફેટ ભરપૂર હોય છે.

  • એનાલોગ પનીર: તે મિલ્ક સોલિડ્સ, પામ ઓઇલ (વનસ્પતિ તેલ) અને અન્ય ફૂડ એડિટિવ્સ ભેગા કરીને બનાવવામાં આવે છે. તે દેખાવ અને સ્વાદમાં પનીર જેવું લાગે છે પણ તે ‘નોન-ડેરી સબસ્ટિટ્યુટ’ (બિન-ડેરી વિકલ્પ) છે.

એનાલોગ અને સિન્થેટિક પનીર વચ્ચેનો તફાવત

  • એનાલોગ પનીર: યોગ્ય રીતે ‘એનાલોગ’નું લેબલ લગાવીને વેચવામાં આવે તો તે ગેરકાયદેસર નથી, પણ તે ડેરી પનીરથી સસ્તો વિકલ્પ છે.

  • સિન્થેટિક પનીર: આ સંપૂર્ણ ગેરકાયદેસર અને મિલાવટી હોય છે. તેમાં યુરિયા, ડિટર્જન્ટ, સોડા કે કેમિકલ જેવા ખતરનાક પદાર્થો વપરાય છે જે સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ નુકસાનકારક છે.

વધુ પડતા સેવનથી સ્વાસ્થ્ય પર અસરો

એનાલોગ પનીરમાં પામ ઓઇલ અને સેચ્યુરેટેડ ફેટનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી તેનું સતત સેવન કરવાથી:

  • હૃદય રોગ અને હાઈ કોલેસ્ટ્રોલનું જોખમ વધે છે.

  • વજન અને સ્થૂળતામાં વધારો થાય છે.

  • પાચન સંબંધી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે.

ખરીદતી વખતે અને ઓળખતી વખતે રાખવાની સાવચેતીઓ

  • લેબલ ચકાસો: પેકેટ પર ‘Analog’ કે ‘Non-Dairy Fat’ લખેલું છે કે કેમ તે સામગ્રી (Ingredients) ના લિસ્ટમાં ખાસ જુઓ.

  • ટેક્સચર અને રબર જેવું ખેંચાણ: એનાલોગ પનીર કાપતી વખતે કે ચીરતી વખતે રબર જેવું વધુ ખેંચાય છે અને તેમાં દૂધની કુદરતી સુગંધ હોતી નથી.

  • વિશ્વસનીય જગ્યાએથી ખરીદી: હંમેશાં FSSAI રજિસ્ટર્ડ કે અંકિત પેક્ડ બ્રાન્ડ્સ અને ભરોસાપાત્ર ડેરી પાર્લર પરથી જ પનીર ખરીદો.

ફરિયાદ ક્યાં કરવી?

જો તમને અસલી પનીરના નામે એનાલોગ પનીર મળવાની શંકા હોય, તો તમે FSSAI ના ‘Food Safety Connect’ પોર્ટલ અથવા મોબાઇલ એપ પર બિલ અને દુકાનના નામ સાથે ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો.

Leave a Comment

और पढ़ें