અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પર્શિયન ગલ્ફના વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ ખાતે તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. અમેરિકાએ આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કંપનીઓને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો તેઓ હોર્મુઝમાંથી પસાર થતી વખતે ઈરાનની સંસ્થાઓ સાથે કોઈ માહિતી શેર કરશે, તો તેમની સામે કડક અમેરિકી પ્રતિબંધો લાદવામાં આવશે (ભલે તેના માટે કોઈ નાણાકીય લેવડદેવડ થઈ ન હોય).
અમેરિકાની કડક ચેતવણી: ત્રણ ઈરાની સંસ્થાઓ નિશાન પર
-
OFACની કાર્યવાહી: અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગના ‘ઓફિસ ઓફ ફોરેન એસેટ્સ કંટ્રોલ’ (OFAC) દ્વારા શિપિંગ ક્ષેત્ર માટે આ એડવાઈઝરી જાહેર કરવામાં આવી છે.
-
ટાર્ગેટ સંસ્થાઓ: પર્શિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટી, પર્શિયન ગલ્ફ મરીન ઈન્સ્યોરન્સ કંપની અને હોર્મુઝસેફ મરીન સર્વિસિસ ઓથોરિટી – આ ત્રણ ઈરાની સંસ્થાઓને માહિતી ન આપવા કડક આદેશ અપાયો છે.
ઈરાનનો પલટવાર: જહાજો જપ્ત કરવાની ધમકી
-
આર્થિક આતંકવાદનો આરોપ: અમેરિકાના આ પગલાને ઈરાને ‘આર્થિક આતંકવાદ’ ગણાવીને આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે.
-
દંડ અને કાર્યવાહી: ઈરાને દાવો કર્યો છે કે 46 જહાજોએ તેના ટ્રાન્ઝિટ પ્રોટોકોલનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે, જેમના પર ભવિષ્યમાં ભારે દંડ, જપ્તી કે કસ્ટડી જેવી કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
ક્રૂડ ઓઇલ અને LNG સપ્લાય પર જોખમ
-
ઊર્જા માર્ગ પર અસર: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક તેલ અને LNG પરિવહન માટેનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે.
-
વૈશ્વિક ચિંતા: બંને દેશો વચ્ચેના વિવાદના કારણે જો જહાજોની અવરજવર ખોરવાશે તો આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે, જેની સીધી અસર એશિયા સહિત સમગ્ર વિશ્વના ઊર્જા બજાર પર પડશે.









