આખા દેશમાં રક્ષાબંધનની ઉજવણી શ્રાવણ પૂનમના દિવસે થાય છે, ત્યારે બનાસકાંઠાના પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું ચડોતર ગામ એકમાત્ર એવું ગામ છે જ્યાં રક્ષાબંધનના મૂળ દિવસને અશુભ માનીને તેના એક દિવસ પૂર્વે જ ભાઈ-બહેનના આ પવિત્ર તહેવારની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
પરંપરા પાછળનો પૌરાણિક ઈતિહાસ અને કથા
-
ભયાનક રોગચાળો: સુમારે ૨૦૬ વર્ષ પહેલાં ચડોતર ગામમાં અચાનક ભયંકર રોગચાળો ફાટી નીકળ્યો હતો, જેના કારણે મોટી સંખ્યામાં ગ્રામજનો અને પશુધનના મોત થયા હતા.
-
પૂજારી/તપસ્વીની સલાહ: રોગચાળા અને ત્રાસથી મુક્તિ મેળવવા ગ્રામજનો ગામના શિવ મંદિરના તપસ્વી પૂજારી પાસે ગયા હતા. પૂજારીએ ગામની સુખ-શાંતિ અને રક્ષણ માટે આખા ગામમાંથી દૂધ ભેગું કરી છાંટવાનું અને ગામની દીકરીઓને રક્ષાબંધનના એક દિવસ અગાઉ જ રાખડી બાંધવાનું સૂચન કર્યું હતું.
આજે પણ જીવંત પરંપરા
-
સાર્વત્રિક ઉજવણી: પૂજારીના આદેશ બાદ ગામમાંથી રોગચાળો શાંત થયો હતો, તેથી ત્યારથી લઈને આજ સુધી ચડોતર ગામમાં રક્ષાબંધનના એક દિવસ અગાઉ જ બહેનો ભાઈઓના કાંડે રક્ષાસૂત્ર બાંધે છે.
-
નણંદ-ભોજાઈનું સ્વાગત: આ દિવસે ગામની પરણેલી દીકરીઓ પોતાના ભાઈને રાખડી બાંધવા પિયરે આવે છે અને ગામની વહુઓ (નણંદો)નું ઉષ્માભેર સ્વાગત કરીને આ પરંપરાને હર્ષોલ્લાસ સાથે જાળવી રાખે છે.
