‘ડબલ કાર્બિંગ’થી ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાનું જોખમ: જાણો ડૉક્ટર પાસેથી સંપૂર્ણ હેલ્ધી મીલ પ્લાન

રોટલી સાથે ભાત, પાસ્તા સાથે ગાર્લિક બ્રેડ કે નૂડલ્સ સાથે ફ્રાઇઝ જેવા ફૂડ કોમ્બિનેશન એક જ ભોજનમાં લેવાને ‘ડબલ કાર્બિંગ’ કહેવાય છે. એક જ ભોજનમાં બે કે તેથી વધુ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ સ્ત્રોતોનું સેવન કરવાથી બ્લડ શુગર અને ઇન્સ્યુલિનનું પ્રમાણ ઝડપથી વધે છે, જે લાંબા ગાળે ડાયાબિટીસ અને મેટાબોલિક ડિસઓર્ડરનું કારણ બની શકે છે.

અહેવાલની મુખ્ય વિગતો

• ડબલ કાર્બિંગ શું છે?: એક જ સમયે બે કાર્બોહાઇડ્રેટથી ભરપૂર ખોરાક ખાવા. ઉદાહરણ તરીકે, રોટલી-ભાત, પાસ્તા-ગાર્લિક બ્રેડ કે બર્ગર-ફ્રાઇઝ. દાળ-ભાતમાં પ્રોટીન અને ફાઇબર હોવાથી તેને સામાન્ય રીતે ડબલ કાર્બિંગ ગણવામાં આવતું નથી.

• શરીર પર થતી નકારાત્મક અસરો:

  • રિફાઇન્ડ કાર્બ્સ ઝડપથી પચીને ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતરિત થાય છે, જેનાથી બ્લડ શુગર અને ઇન્સ્યુલિનનું સ્તર ઝડપથી વધે છે.

  • સતત વધુ કાર્બ્સ લેવાથી ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ, ટાઇપ-૨ ડાયાબિટીસ, ફેટી લિવર અને સ્થૂળતાનું જોખમ રહે છે.

  • ધીમું મેટાબોલિઝમ, બેઠાડુ જીવનશૈલી ધરાવતા લોકો અને પીસીઓડી (PCOD) પીડિતો માટે આ વધુ હાનિકારક છે.

• પરિણામકારી હેલ્ધી થાળી (Balanced Plate):

  • ૧/૨ ભાગ (૫૦%): લીલા શાકભાજી અને સલાડ (ફાઇબર).

  • ૧/૪ ભાગ (૨૫%): પ્રોટીન (દાળ, કઠોળ, પનીર વગેરે).

  • ૧/૪ ભાગ (૨૫%): કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ (રોટલી અથવા ભાતમાંથી કોઈ એક).

• ડબલ કાર્બિંગથી બચવાની ટિપ્સ:

  • એક મીલમાં એક જ કાર્બ સોર્સ પસંદ કરો (દા.ત. રોટલી અથવા ભાતમાંથી એક જ વસ્તુ).

  • સિમ્પલ કાર્બ્સને બદલે મિલેટ્સ (બાજરી, જુવાર), આખા અનાજ અને લો GI (ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ) ધરાવતા ખોરાકને પ્રાધાન્ય આપો.

  • કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ સાથે પ્રોટીન અને ફાઇબર યોગ્ય પ્રમાણમાં ઉમેરવાથી પાચન ધીમું થાય છે અને શુગર સ્પાઇક અટકે છે.