ભારતીય સેનામાં ગોરખા સૈનિકોની ભરતી પ્રક્રિયા છેલ્લા 4 વર્ષથી અટકી પડતાં હવે ખુદ નેપાળમાં જ ભારે વિરોધ શરૂ થયો છે. પોખરા શહેરમાં સેંકડો યુવાનો અને પૂર્વ સૈનિકોએ રસ્તા પર ઉતરીને ‘અગ્નિપથ યોજના’ હેઠળ તાત્કાલિક ભરતી શરૂ કરવાની માંગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું છે.
ખાડી દેશોમાં મજૂરી કરતાં સેનામાં ‘અગ્નિવીર’ બનવું શ્રેષ્ઠ
-
યુવાનોનો આક્રોશ: નેપાળમાં રોજગારીની તકો મર્યાદિત હોવાથી વિરોધ કરી રહેલા યુવાનોનું કહેવું છે કે ખાડી દેશોમાં મજૂરી કરવા કરતાં ભારતીય સેનામાં 4 વર્ષ ‘અગ્નિવીર’ બનીને વર્દી પહેરવી વધુ સન્માનજનક અને આર્થિક રીતે ફાયદાકારક છે.
-
પ્રેક્ટિકલ માંગ: યુવાનો અને પૂર્વ સૈનિક સંગઠનોએ નેપાળ સરકાર પાસે માંગ કરી છે કે ભરતી પ્રક્રિયા તાત્કાલિક શરૂ કરવામાં આવે.
નેપાળ સરકારનો વિરોધ અને ઐતિહાસિક તણાવ
-
અગ્નિપથ યોજના સામે વાંધો: વર્ષ 2022માં ભારતમાં અગ્નિપથ યોજના લાગુ થયા બાદ નેપાળ સરકારે ભરતી પર રોક લગાવી હતી. નેપાળ સરકારની દલીલ છે કે 4 વર્ષ પછી પરત ફરનારા 75% યુવાનોના ભવિષ્ય અને પેન્શન અંગે સ્પષ્ટતા નથી.
-
1947નો કરાર: નેપાળ સરકારના મતે આ નવી યોજના વર્ષ 1947ના ભારત, નેપાળ અને બ્રિટન વચ્ચેના ત્રિપક્ષીય કરાર મુજબ નથી.
-
પરંપરા પર જોખમ: પૂર્વ સૈનિકો મુજબ વર્ષ 1816ની ‘સુગૌલી સંધિ’ બાદ સતત 207 વર્ષથી ચાલી આવતી ગોરખા સૈનિકોની વૈશ્વિક ઓળખ અને પરંપરા હવે જોખમમાં મુકાઈ છે.
ભારત સરકાર અને સેનાનું વલણ
ભારતના પૂર્વ ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણે અગાઉ જ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારતીય સેનામાં હવે તમામ ભરતી માત્ર અગ્નિપથ મોડલ હેઠળ જ થશે. આ સ્થિતિમાં પોતાના નાગરિકોને આ યોજના હેઠળ સેનામાં મોકલવા કે નહીં તેનો આખરી નિર્ણય નેપાળ સરકારે કરવાનો રહેશે.
