ભારતીય અર્થતંત્રમાં ભવિષ્યના વિકાસ દરો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મૂડીરોકાણ ક્ષેત્રે ચિંતાજનક આંકડાઓ સામે આવ્યા છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના અંતે પૂરા થયેલા ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન દેશમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સની જાહેરાતોમાં મોટો અને નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
સેન્ટર ફોર મોનિટરિંગ ઇન્ડિયન ઇકોનોમી (CMIE) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના ડેટા અનુસાર, રસ્તા, બ્રિજ, પાવર અને અન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા માળખાકીય ક્ષેત્રોમાં નવી યોજનાઓ મૂકવાની ગતિ ધીમી પડી છે.
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નવા પ્રોજેક્ટ્સની કુલ કિંમત રૂ. ૧.૩ લાખ કરોડ રહી છે. આ આંકડો અગાઉના વર્ષના સમાન ત્રિમાસિક ગાળાની તુલનામાં ૨૭% જેટલો ઓછો છે, જ્યારે જૂન ૨૦૨૬માં પૂરા થયેલા ત્રિમાસિક ગાળાની સરખામણીએ તેમાં ૪૭% જેટલો જંગી ઘટાડો નોંધાયો છે.
સરકારી ક્ષેત્ર ઉપરાંત ખાનગી રોકાણકારો પણ નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવામાં સંકોચ અનુભવી રહ્યા હોય તેમ જણાય છે. ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા જાહેર કરાયેલા રૂ. ૮.૮ લાખ કરોડના નવા મૂડીરોકાણ પ્રોજેક્ટ્સમાં વાર્ષિક ધોરણે ૪૯% સુધીનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ, મોંઘવારીનું દબાણ અને પ્રોજેક્ટ ખર્ચમાં વધારા જેવા પરિબળોને કારણે સરકારી તંત્ર તેમજ ખાનગી કોર્પોરેટ્સ દ્વારા નવી યોજનાઓ અંગે નિર્ણયો લેવામાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે. જો આગામી સમયમાં નવા મૂડીરોકાણોમાં સુધારો નહીં થાય, તો આંતરમાળખાકીય વિકાસ અને રોજગારી નિર્માણની ગતિ પર તેની પ્રતિકૂળ અસર પડી શકે છે.
